Een afvoer die borrelt klinkt onschuldig, maar het geluid vertelt je iets concreets over wat er mis is in je afvoersysteem. Lucht zoekt een uitweg en als die uitweg niet klopt, hoor je dat. De oorzaak is lang niet altijd een verstopping en dat is precies waarom veel mensen het probleem niet goed aanpakken.
Hoe een borrelende afvoer eigenlijk werkt
In een goed functionerend afvoersysteem stroomt water weg en wordt de ontstane onderdruk opgevangen door lucht die via een ontluchtingspijp naar binnen komt. Die pijp loopt in de meeste woningen omhoog door de muren en komt uit op het dak. Werkt dat systeem niet goed, dan trekt het wegstromende water lucht mee via de dichtstbijzijnde beschikbare opening. Dat is meestal het waterslot van een nabijgelegen afvoer, en precies daar ontstaat het borrelgeluid.
Het is dus niet per se de afvoer zelf die het probleem veroorzaakt, maar de manier waarop lucht zich door het systeem verplaatst. Dat maakt het oplossen lastiger dan je zou denken als je alleen naar de zichtbare afvoer kijkt.
De meest voorkomende oorzaken op een rij
Voordat je iets doet, is het slim om vast te stellen waar het geluid vandaan komt en of het bij één afvoer speelt of bij meerdere. Dat onderscheid bepaalt grotendeels wat er aan de hand is. De oorzaken vallen grofweg in vier categorieën uiteen.
- Een gedeeltelijke verstopping in de afvoerpijp zelf, waardoor water trager wegloopt en lucht borrelt langs de blokkade.
- Een verstopte of geblokkeerde ontluchtingspijp op het dak, bijvoorbeeld door bladeren, een vogelnest of aangevroren condensatie in de winter.
- Een drooggevallen waterslot onder een zelden gebruikte wastafel, douche of vloerput, waardoor lucht rechtstreeks door het sifon komt.
- Een probleem in de hoofdafvoer of het gemeentelijk riool, zichtbaar doordat meerdere afvoerpunten tegelijk borrelen.
Bij dat laatste scenario is ingrijpen door een professional vrijwel altijd noodzakelijk. Probeer in dat geval zelf geen druk op het systeem te zetten met een entstopper, want dat kan de situatie verergeren.
Begin bij het waterslot
Het makkelijkst te controleren is het waterslot. Staat een douche of wastafel weken ongebruikt, dan kan het water in het sifon verdampen. Dat waterslot is er juist om rioolgassen en lucht tegen te houden. Laat de kraan een minuut lopen of giet een glas water in de afvoer. Als het borrelen daarna stopt, was dit de oorzaak en is het probleem opgelost.
Bij vloerputten in badkamers of wasruimtes is dit extra vaak het geval. Ze worden soms maandenlang niet gebruikt en staan dan droog zonder dat iemand het doorheeft. Bij Interieurrevue zien we regelmatig dat dit de boosdoener is bij badkamers die maar af en toe worden gebruikt, zoals een logeerbadkamer.
Een borrelende afvoer door verstopping zelf aanpakken
Vermoed je een gedeeltelijke verstopping, dan is er een volgorde van aanpak die goed werkt zonder direct naar agressieve chemicaliën te grijpen. Kokend water lost vetophopingen op, zeker in keukenafvoeren. Giet het langzaam in de afvoer zodat het de tijd krijgt om in te werken.
Werkt dat niet voldoende, combineer het dan met zuiveringszout en azijn. Strooi drie eetlepels zuiveringszout in de afvoer, gevolgd door een scheut witte azijn. De reactie die ontstaat produceert koolzuurgas dat organisch materiaal loswerkt. Laat het tien minuten inwerken en spoel daarna door met heet water. Deze methode werkt goed bij lichte tot matige verstoppingen en is volledig veilig voor pvc-leidingen.
Als dat onvoldoende helpt, gebruik dan een afvoerslang die je op de kraan kunt aansluiten. Die bouwt waterdruk op in de leiding en is effectiever dan een rubber entstopper, die alleen werkt door luchtdruk. Let er wel op dat je bij dubbelzijdige wastafels de andere afvoer afdekt, anders verlies je alle druk.
De ontluchtingspijp als vergeten oorzaak
Als geen van de bovenstaande stappen helpt en het borrelen bij één specifieke afvoer aanblijft, is de kans groot dat de ontluchtingspijp het probleem is. Deze pijp eindigt op het dak en raakt vaker geblokkeerd dan mensen denken. In de herfst zijn bladeren de meest voorkomende oorzaak, in de winter kan er ijsvorming optreden aan de opening.
Controleer de uitmonding op het dak als dat veilig bereikbaar is. Soms volstaat het weghalen van takjes of ander grof materiaal. Is de pijp binnenin verstopt of beschadigd, dan is professionele hulp nodig. Je kunt ook een ontluchtingsventiel laten plaatsen onder het dak, direct op de ontluchtingspijp. Zo’n mechanisch ventiel laat lucht in maar niet uit en kan dienen als alternatief als de dakdoorvoer structureel problemen geeft.
Wanneer het systeem verder gaat dan één afvoer
Borrelen meerdere afvoerpunten in huis tegelijk, of merk je dat water in de wc-pot omhoogkomt terwijl je de douche gebruikt, dan is er bijna zeker iets mis verder in het systeem. De hoofdafvoer of de aansluiting op het riool vertoont dan een probleem dat je zelf niet kunt bereiken.
In dat geval is een loodgieter de enige verstandige keuze. Professionele afvoerspoelapparatuur, ook wel een hogedrukspuit of rioolreiniger genoemd, kan verstoppingen verwijderen die meters verderop in de leiding zitten. Sommige gemeenten reinigen bij terugkerende problemen ook het aansluitstuk op het gemeenteriool kosteloos, het is de moeite waard dat te vragen.
Interieurrevue raadt aan om bij aanhoudende problemen ook te laten controleren of de helling van de afvoerleidingen nog klopt. Leidingen die na een verbouwing verkeerd zijn teruggeplaatst of die door zetting zijn verschoven, kunnen structureel slecht afwateren en zo chronisch terugkerende borrelgeluiden veroorzaken. Dat is een diagnose die je alleen met een camera-inspectie kunt stellen.


