Vloerverwarming ontlucht je op de verdeler, niet in de vloer zelf. Zet de verwarming en de verdelerpomp uit, wacht 15 tot 30 minuten en open de ontluchter bovenop de verdeler tot er water zonder luchtbellen komt. Breng daarna de waterdruk terug naar 1,5 tot 2 bar.
- Vloerverwarming ontlucht je op de verdeler, met de verwarming uit en de stekker van de verdelerpomp uit het stopcontact.
- Wacht 15 tot 30 minuten en draai de ontluchter dicht zodra er een volle straal water zonder bellen komt.
- Breng daarna de druk terug naar 1,5 à 2 bar, afgelezen als de installatie koud is.
- Blijft een groep koud zonder zichtbare lucht, controleer dan eerst of het retourventiel en de groepsafsluiter openstaan.
- Hangt de verdeler lager dan de vloer of zit een groep vol lucht, spoel dan groep voor groep door met minimaal 9 liter per minuut.
- Komt de lucht steeds terug of moet je vaker dan twee keer per jaar bijvullen, laat dan een installateur naar het expansievat en mogelijke lekkage kijken.
Vloerverwarming ontluchten in 7 stappen
Ontluchten kost hooguit een halfuur, en het grootste deel daarvan is wachten. Leg vooraf klaar:
- een ontluchtingssleutel of een platte schroevendraaier, afhankelijk van de ontluchter
- een bakje of doek om water op te vangen
- een vulslang om de druk achteraf aan te vullen
Werk daarna deze stappen af:
- Zet de thermostaat laag en de verwarming uit. Schakel de cv-ketel of warmtepomp uit, zodat er geen warm water meer rondgepompt wordt.
- Haal de stekker van de verdelerpomp uit het stopcontact. Heeft je verdeler geen eigen pomp, dan is stap 1 genoeg.
- Wacht 15 tot 30 minuten. Het water komt tot stilstand en de lucht stijgt naar het hoogste punt van de verdeler.
- Lees de waterdruk af. Bij een koude installatie hoort die tussen 1,5 en 2 bar te staan. Staat hij onder 1 bar, vul dan eerst wat bij. Zonder druk komt er bij het ontluchten niets uit.
- Open de ontluchter. Houd het bakje eronder en draai een handontluchter een kwartslag tot een halve slag open. Je hoort lucht sissen. Draai hem dicht zodra er een volle straal water zonder bellen komt. Zitten er ontluchters op zowel de bovenste als de onderste balk, ontlucht dan allebei.
- Vul de druk aan tot 1,5 à 2 bar. Met de lucht verdwijnt ook volume uit het systeem, dus de druk zakt bijna altijd een beetje.
- Zet de pomp en de verwarming weer aan. Een vloer heeft 1 tot 2 uur nodig voordat hij warm aanvoelt. Controleer de volgende dag de druk nog een keer.
Op veel verdelers zit een automatische ontluchter: een klein messing cilindertje met een dopje erop. Die laat lucht vanzelf ontsnappen, mits het dopje een slag losstaat. Zit het dopje vast, dan werkt de ontluchter niet automatisch en moet je hem bij stap 5 zelf even losdraaien.

Zo herken je lucht in je vloerverwarming
Lucht in de vloerverwarming merk je meestal aan geluid of aan een groep die achterblijft. Dit zijn de bekendste signalen:
- een borrelend of ruisend geluid bij de verdeler of in de vloer
- één of meer groepen blijven koud terwijl de rest wel warm wordt
- een luchtbel in het kijkglas van een flowmeter, of een vlotter die op 0 blijft staan terwijl de pomp draait
- een pomp die ratelt of harder klinkt dan normaal

Een koude vloer betekent niet altijd lucht. Controleer eerst deze gevallen, die bij ontluchten niet verbeteren:
| Wat je merkt | Waarschijnlijke oorzaak | Wat je doet |
|---|---|---|
| Hele vloer blijft koud, geen geluid | De pomp draait niet of de verwarming vraagt geen warmte | Stekker en stopcontact van de pomp controleren, thermostaat en knop op de verdeler hoger zetten |
| Druk staat onder 1 bar | Te weinig water in het systeem | Bijvullen tot 1,5 à 2 bar. Zakt de druk steeds terug, laat dan een installateur kijken naar lekkage of het expansievat |
| Eén groep koud, flowmeter staat op 0, geen lucht zichtbaar | Groepsafsluiter of retourventiel staat dicht | Het ventiel opendraaien, met de hand, een tang of een platte schroevendraaier |
| Eén groep lauw terwijl de flowmeter wel loopt | De groep krijgt te weinig water vergeleken met de andere groepen | De groepen waterzijdig inregelen |
| De vloer wordt pas na een tijd warm | Normaal, want vloerverwarming reageert traag | 1 tot 2 uur wachten voordat je conclusies trekt |
Staat je klacht niet in de tabel en hoor je geborrel of zie je bellen in een flowmeter, dan is ontluchten de logische eerste stap.
Waar zit de ontluchter? Verschillen per systeem
Waar je ontlucht en hoe je de druk aanvult, hangt af van wat er achter de verdeler zit. Zoek je systeem op in de tabel:
| Systeem | Waar je ontlucht | Druk aanvullen | Waar je op moet letten |
|---|---|---|---|
| Cv-ketel met verdelerpomp | Ontluchters op de aanvoer- en de retourbalk van de verdeler | Via de vulkraan bij de ketel, tot 1,5 à 2 bar | Haal de stekker van de verdelerpomp eruit, ketel uitzetten is niet genoeg |
| Cv-ketel zonder verdelerpomp | Ontluchter op de verdeler. Zit die er niet, dan ontsnapt de lucht via de ontluchter van de ketel | Via de vulkraan bij de ketel, tot 1,5 à 2 bar | De ketelpomp stuurt het water rond, dus de ketel uitzetten is genoeg |
| Warmtepomp | Ontluchters op de verdeler, plus de ontluchter in de binnenunit | Via de vulkraan bij de binnenunit | Lees de druk af op de manometer van de binnenunit. De juiste waarde verschilt per merk en staat in de handleiding |
| Stadsverwarming | Ontluchters op de verdeler, nadat je de aanvoerkraan op de afleverset hebt dichtgedraaid | Vaak niet zelf, volg het boekje bij je afleverset | De afleverset is van de warmteleverancier. Draai na het ontluchten alleen de kraan weer open |
| Elektrische vloerverwarming | Niet van toepassing | Niet van toepassing | Er zit geen water in, dus er valt niets te ontluchten |
Een manometer op de verdeler geeft vaak een hogere druk aan dan de meter op de ketel. Dat komt door het hoogteverschil: elke 10 meter scheelt ongeveer 1 bar. Hangt de ketel op zolder en de verdeler beneden, dan is 2,5 bar op de verdeler dus heel normaal. Gebruik voor het bijvullen altijd de meter bij de ketel of warmtepomp.
Zit er geen ontluchter op je verdeler en blijft een groep koud, dan krijg je de lucht er alleen uit door de groep door te spoelen. Een installateur kan ook achteraf een automatische ontluchter op de verdeler zetten.
Als ontluchten niet genoeg is: groep voor groep doorspoelen
Doorspoelen is nodig als een groep koud blijft terwijl er bij de verdeler geen lucht meer uitkomt. De lucht zit dan vast in de lus zelf. Dat gebeurt vooral in drie situaties:
- de verdeler hangt lager dan de vloer, waardoor de lucht naar de lussen stijgt in plaats van naar de ontluchter
- de installatie is nieuw of is helemaal leeg geweest
- één groep heeft zoveel lucht dat er geen water meer door stroomt
Je hebt twee slangen nodig met koppelingen die op de vul- en aftapkranen van je verdeler passen, plus een emmer of een plek waar het water weg kan. Werk zo:
- Zet de verwarming uit en haal de stekker van de pomp eruit.
- Sluit de verdeler af van de ketel. Draai de afsluiters in de aanvoer- en retourleiding naar de verdeler dicht.
- Zet alle groepen dicht behalve degene die je spoelt. Draai bij de andere groepen de flowmeter en het ventiel op de retourbalk dicht.
- Sluit de slangen aan. Zet de toevoerslang van de waterkraan op de vul- en aftapkraan van de aanvoerbalk en de afvoerslang op die van de retourbalk. Laat de toevoerslang eerst vollopen, zodat je geen extra lucht in het systeem duwt.
- Spoel de groep door. Open eerst de afvoer en daarna langzaam de toevoer. Laat het water lopen tot er een gelijkmatige straal komt, zonder bellen en zonder vuil.
- Herhaal dit per groep. Sluit de gespoelde groep en open de volgende.
- Zet alles terug. Draai eerst de toevoer en dan de afvoer dicht, open alle groepen en de afsluiters naar de ketel, ontlucht de verdeler en breng de druk op 1,5 à 2 bar.

Draai de toevoer altijd dicht voordat je de afsluiters naar de ketel opent. Leidingwater staat meestal op 2,5 tot 4 bar, en boven 3 bar kan het overdrukventiel van de cv-ketel opengaan. Staat de druk na het spoelen te hoog, laat dan via de aftapkraan wat water weglopen tot je weer op 1,5 à 2 bar zit.
Komt er bruin water of slib mee dat na een paar minuten spoelen niet minder wordt, dan heeft de installatie een reiniging nodig. Die doet een installateur met een spoelmachine en een reinigingsmiddel. Prijsindicaties lopen uiteen van ongeveer € 100 tot € 600, vooral afhankelijk van het aantal groepen.
Lucht die steeds terugkomt
Na het bijvullen of doorspoelen is het normaal dat er een paar weken lucht vrijkomt. Vers leidingwater bevat opgeloste lucht, die er pas uit komt als het water opwarmt. Wordt de hoeveelheid lucht elke keer kleiner, dan is het restlucht. Blijft het gelijk of wordt het meer, dan komt er ergens nieuwe lucht of gas bij.
De oorzaken op een rij:
| Oorzaak | Zo herken je het | Wat je doet |
|---|---|---|
| Vers water na bijvullen of spoelen | Elke keer komt er minder lucht uit | De eerste weken één keer per week ontluchten en de druk controleren |
| Te lage druk | Koud staat de druk onder 1 bar. Op het hoogste punt wordt lucht naar binnen gezogen in plaats van dat er water uitkomt | Bijvullen tot 1,5 à 2 bar |
| Defect expansievat | Koud staat de druk opvallend laag, tijdens het stoken loopt hij fors op | Laat een installateur het vat controleren of vervangen |
| Lekkende automatische ontluchter | Druppels, kalk- of roestsporen rond het dopje | Laat de ontluchter vervangen. Een lekkende ontluchter kan bij onderdruk ook lucht aanzuigen |
| Oude buis zonder zuurstofsperlaag | Oudere installatie, donker water of slib bij het ontluchten | Laat een installateur de installatie reinigen en de waterkwaliteit beoordelen |
De laatste oorzaak komt bijna alleen bij oudere vloerverwarming voor. Moderne buizen hebben een laag die geen zuurstof doorlaat. Zonder die laag dringt er via de buiswand zuurstof in het water. Dat zorgt elders in de installatie voor roest, waarbij gas en slib ontstaan.
Veelgemaakte fouten
De meeste problemen na het ontluchten komen door een paar vaste missers:
- De pomp laten draaien. De lucht verzamelt zich dan niet bovenin, en de pomp kan droog draaien.
- Volledig bijvullen voor het ontluchten. Na het ontluchten zakt de druk weer. Ontlucht eerst en vul daarna aan. Vul alleen vooraf een beetje bij als de druk onder 1 bar staat.
- De druk aflezen terwijl de installatie warm is. Warm water zet uit, waardoor de meter hoger staat. Lees de druk af als de installatie koud is.
- Te ver doorvullen. Koud hoort de druk op 1,5 à 2 bar te staan. Warm mag hij oplopen tot ongeveer 2,5 bar, maar bij 3 bar gaat de overdrukklep open.
- Bijvullen met warm water. Gebruik altijd de koude kraan, want warm water kan de ketel beschadigen.
- De vulslang niet eerst laten vollopen. De lucht in de slang gaat dan rechtstreeks de installatie in.
- Flowmeters dichtdraaien zonder de stand te noteren. Bij het doorspoelen zet je groepen dicht. Schrijf vooraf per groep de stand op, anders is de inregeling weg en worden sommige ruimtes daarna te warm of te koud.
- Te snel concluderen dat het niet werkt. Een vloer heeft 1 tot 2 uur nodig om op temperatuur te komen. Geef het systeem een paar uur voordat je opnieuw gaat ontluchten of aan de verdeler draait.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet je vloerverwarming ontluchten?
Een goed werkende, gesloten installatie hoeft niet op vaste momenten ontlucht te worden. Ontlucht wel in deze gevallen:
- bij geborrel of een groep die koud blijft
- na het bijvullen of doorspoelen
- na werk aan de installatie
- als controle aan het begin van het stookseizoen
Hoe lang duurt vloerverwarming ontluchten?
Ontluchten kost ongeveer een halfuur, en de helft daarvan is wachten tot de lucht is opgestegen. Doorspoelen duurt langer, omdat je elke groep apart doet. Een installateur met een spoelmachine is er gemiddeld 2 tot 4 uur mee bezig.
Moet je in een huurwoning zelf ontluchten?
Als huurder ben je zelf verantwoordelijk voor het ontluchten en bijvullen van je eigen cv-installatie. Dat staat in het Besluit kleine herstellingen, en het geldt ook voor de vloerverwarming. Reparaties zijn voor de verhuurder. Deze punten vallen daar onder:
- een lekkende verdeler
- een defect expansievat
- een pomp die niet meer werkt
- een lekkende of defecte automatische ontluchter
Veel woningcorporaties bieden een servicepakket waarmee ze ook het ontluchten voor je doen.
Moet de cv-ketel zelf ook ontlucht worden?
Meestal is dat niet nodig. De meeste cv-ketels hebben een ingebouwde automatische ontluchter die lucht vanzelf afvoert. Ontlucht bij vloerverwarming daarom op de verdeler, en op de radiatoren als je die ook hebt.





