koelkast koelt niet meer

Wat te doen als je koelkast niet meer koelt

Een koelkast die niet meer koelt, is een probleem dat je snel wilt oplossen. Niet alleen vanwege de bederfelijke producten, maar ook omdat een slepend probleem de schade aan het apparaat vergroot. Gelukkig zijn veel oorzaken zelf te achterhalen en soms ook zelf te verhelpen, zonder meteen een monteur te bellen.

Begin met de basis: stroom en temperatuurinstelling

Het klinkt voor de hand liggend, maar controleer altijd eerst of de koelkast goed in het stopcontact zit en of de stroomgroep niet is uitgevallen. Daarna is de temperatuurinstelling de volgende stap. Veel mensen stellen de koelkast te hoog in, waardoor die minder hard zijn best doet om de juiste temperatuur te bereiken. De ideale instelling ligt tussen de 2°C en 7°C, waarbij 4°C voor de meeste huishoudens het meest praktisch is.

Controleer ook of de koelkast recent verplaatst is. Na verplaatsing moet een koelkast minimaal twee uur rechtop staan voordat je hem inschakelt. De koelvloeistof moet dan de kans krijgen om terug te vloeien naar de compressor. Schakel je hem te vroeg in, dan kan de compressor beschadigen en verliest het apparaat zijn koelingsvermogen.

Vuile of verstopte condensor

De condensor is het systeem dat warmte afvoert vanuit de koelkast naar de omgeving. Wanneer de condensorspiralen aan de achterkant van de koelkast vol stof zitten, kan die warmte niet goed weg. Het gevolg is dat de koelkast steeds warmer blijft en harder zijn best moet doen om te koelen, totdat hij het uiteindelijk opgeeft.

Maak de achterkant van de koelkast minimaal één keer per jaar schoon met een borstel of stofzuiger. Zorg ook dat er voldoende ruimte rondom het apparaat is, minstens vijf centimeter aan de zijkanten en tien centimeter aan de achterkant. Een koelkast die te krap staat ingeklemd in een kast of nis, heeft structureel moeite met warmteafvoer en slijt daardoor sneller.

Een bevroren verdamper als boosdoener

Wanneer je koelkast helemaal niet meer koelt maar de vriezer het nog wél doet, is een bevroren verdamper een waarschijnlijke oorzaak. De verdamper zit in de meeste koelkasten achter een paneel in de vrieszone en is verantwoordelijk voor het onttrekken van warmte aan de lucht. Als er ijs op de verdamper ophoopt, kan de lucht er niet meer langs en stopt het koelproces in de koelkast.

De oplossing is eenvoudig maar tijdrovend. Zet de koelkast volledig uit, haal alle inhoud eruit en laat het apparaat 24 uur ontdooien met de deuren open. Leg handdoeken op de grond om het smeltwater op te vangen. Na het ontdooien controleer je of het probleem verholpen is. Als de verdamper structureel bevriest, kan het zijn dat het afdichtingsrubber van de deur lekt en er voortdurend vochtige lucht binnenkomt die daarna bevriest.

Controleer het deurrubber op beschadigingen

Het deurrubber, ook wel de deurpakking of afdichting genoemd, zorgt ervoor dat de koelkast goed gesloten blijft. Een beschadigd of versleten rubber laat warme lucht van buitenaf naar binnen, waardoor de koelkast voortdurend aan het bijwerken is. Op den duur raakt de compressor overbelast en neemt het koelingsvermogen merkbaar af.

Een eenvoudige test is het papiervelletje: leg een stuk papier tussen de deur en de koelkast en sluit de deur. Als je het papier er makkelijk uit kunt trekken, sluit de deur niet goed aan. Herhaal dit op meerdere plekken rondom de deur. Een nieuw deurrubber is bij de meeste fabrikanten te bestellen via de after-salesafdeling en is met een beetje handigheid zelf te vervangen. De kosten liggen doorgaans tussen de € 20 en € 60, afhankelijk van het merk en model.

Wanneer de compressor het probleem is

De compressor is het hart van de koelkast. Hij zorgt ervoor dat het koudemiddel door het systeem wordt gepompt. Als je een zoemend, klikkend of schurend geluid hoort, of als de compressor helemaal niet meer aanslaat, wijst dat op een defect in dit onderdeel. Bij Interieurrevue zien we dit type probleem vaker bij koelkasten die ouder zijn dan tien jaar en regelmatig overbelast zijn geweest door een volle lading of slechte ventilatie.

Een compressorreparatie kost al snel tussen de € 150 en € 300 inclusief arbeidsloon. Daarmee komt je al in de buurt van de aanschafprijs van een basismodel koelkast. Overweeg in dat geval eerlijk of reparatie nog zinvol is. Een vuistregel is dat reparatiekosten van meer dan 50% van de nieuwwaarde een signaal zijn om te vervangen in plaats van te repareren.

Koudemiddel dat ontsnapt

In zeldzamere gevallen is er sprake van een lek in het koudemiddelcircuit. Het koudemiddel, vroeger freon, is de vloeistof die de warmte daadwerkelijk transporteert. Als die vloeistof weglekt, verliest de koelkast zijn koelingsvermogen geleidelijk. Je herkent dit probleem soms aan een olie-achtige vlek aan de binnenkant of achterkant van het apparaat, of aan een ongewone geur.

Dit probleem is nooit zelf te verhelpen. Koudemiddelen mogen uitsluitend worden bijgevuld of vervangen door een erkend monteur die beschikt over de juiste certificering. Bovendien vereist dit ook het opsporen en dichten van het lek, want anders herhalt het probleem zich. Interieurrevue adviseert om bij dit soort reparaties altijd een offerte op te vragen bij twee of drie partijen voordat je akkoord gaat.

Voorkomen is beter dan repareren

Regelmatig onderhoud verlengt de levensduur van je koelkast aanzienlijk. Reinig de condensorspiralen jaarlijks, controleer het deurrubber halfjaarlijks en zorg altijd voor voldoende ventilatie rondom het apparaat. Zet geen warme gerechten direct in de koelkast, want dat verhoogt de binnentemperatuur sterk en dwingt de compressor tot extra inspanning.

Houd ook de vriezer bij. Een laagje ijs van meer dan een centimeter dik is een teken dat het tijd is om te ontdooien. Dat voorkomt dat de verdamper bevriest en de koelkast zijn werk niet meer kan doen. Met deze gewoonten houd je een koelkast gemiddeld vijftien jaar goed in conditie.

Foto van Franca Visser
Franca Visser

Franca Visser schrijft over wonen met een praktische inslag en een scherp oog voor detail. Van interieur en doe-het-zelf tot tuin en onderhoud: ze behandelt uiteenlopende onderwerpen met dezelfde nieuwsgierigheid. Ze duikt het liefst in de keuzes die bepalen hoe fijn een ruimte aanvoelt, en vindt inspiratie net zo belangrijk als bruikbare informatie.