Een strijkijzer dat niet schoon is, laat bruine vlekken achter op kleding en glijdt stroef over stof. Gelukkig is het schoonmaken minder ingewikkeld dan het lijkt, mits je weet welke methode bij welk type aankoeksel past. Het verschil tussen een zoolplaat vol verbrande resten en een spiegelgladde plaat is vaak niet meer dan twintig minuten werk.
Wat zich op de zoolplaat verzamelt
Op de zoolplaat bouwen zich twee soorten aanslag op. De eerste is verbrand textiel of synthetische vezels die smelten en aan het metaal kleven. De tweede is kalkaanslag die zich vanuit de stoomfunctie naar buiten werkt en als een witte waas op het oppervlak achterblijft. Beide vormen van vervuiling hebben een andere aanpak nodig, maar ze komen vrijwel altijd samen voor bij een strijkijzer dat langer niet is schoongemaakt.
Synthetische stoffen zoals polyester en nylon zijn de voornaamste boosdoeners als het gaat om aangekoekte resten. Wanneer de temperatuur te hoog staat ingesteld voor het type stof, smelten vezels letterlijk vast aan de plaat. Wat dan overblijft is een donkere, taaie laag die bij het strijken alleen maar verder insmeert. Herken je dit patroon, dan is een grondige reiniging van de zoolplaat de eerste stap.
Strijkijzer schoonmaken met bakpoeder
Bakpoeder is een van de meest effectieve middelen voor het verwijderen van aangekoekte resten, en het is in vrijwel elk huishouden aanwezig. Meng een eetlepel bakpoeder met een paar druppels water tot een dikke pasta. Smeer die pasta op de koude zoolplaat en laat het twee tot drie minuten intrekken. Wrijf daarna met een zachte doek in cirkelbewegingen over het oppervlak.
Gebruik nooit staalwol of schuursponsjes met een ruwe kant op een strijkijzerplaat. Die beschadigen het oppervlak, waarna het strijkijzer nog sneller vuil aantrekt. Een zachte katoenen doek of een stuk microvezel is ideaal. Spoel daarna de zoolplaat af met een licht vochtige doek om alle resten van de pasta te verwijderen, en laat het ijzer volledig drogen voor je het weer inschakelt.
Bij hardnekkige aangekoekte resten kun je ook kiezen voor een andere aanpak: verwarm het strijkijzer tot de laagste stand, leg een vel bakpapier op de strijkplank en strijk daarover heen. Het bakpapier trekt een deel van de zachte aanslagresten op. Herhaal dit twee of drie keer met een schoon stuk papier. Deze methode werkt goed als voorbereiding op de bakpoederpasta, zodat de chemische werking van het mengsel minder hoeft te doen.
Witte azijn voor kalk in de stoomgaten
De stoomopeningen aan de onderkant van de plaat raken verstopt door kalkaanslag, zeker als je vaak met kraanwater strijkt. Verstopte gaten geven ongelijke stoom af of spuwen kalkdeeltjes op kleding. Dat is niet alleen vervelend, maar ook een teken dat het reservoir en de interne kanalen grondig gereinigd moeten worden.
Vul het reservoir voor de helft met een gelijkmatig mengsel van water en witte azijn. Zet het strijkijzer op de stoomstand en laat het opwarmen. Strijk daarna over een oude handdoek of een stuk stof dat je niet meer gebruikt, en activeer de stoomfunctie meerdere keren achter elkaar. De azijn lost kalkaanslag op terwijl die door de kanalen beweegt en naar buiten komt via de stoomgaten.
Spoel na deze behandeling het reservoir twee keer door met gewoon schoon water en herhaal het stoomproces. Zo verwijder je de azijngeur en eventuele resterende kalkdeeltjes. Bij Interieurrevue adviseren we om dit eens per twee maanden te doen als je het strijkijzer regelmatig gebruikt, en vaker als je in een regio woont met hard kraanwater.
De binnenkant en het reservoir
Naast de stoomgaten heeft ook het waterreservoir zelf onderhoud nodig. Laat nooit stilstaand water in het reservoir achter na het strijken. Water dat uren of dagen in een afgesloten reservoir staat, bevordert kalkaanslag en kan zelfs tot schimmelvorming leiden in de fijnere kanalen. Leeg het reservoir altijd direct na gebruik door het strijkijzer ondersteboven te houden boven de gootsteen terwijl je de stoompositie ingedrukt houdt.
Gebruik bij voorkeur gedestilleerd water of water dat is gefilterd via een waterkoker met antikalkfilter. Kraanwater met een hoge kalkconcentratie is de meest directe oorzaak van verstopte stoomgaten. Het verschil in onderhoud tussen een strijkijzer dat altijd op kraanwater heeft gedraaid en een dat op gedestilleerd water werkt, is na een jaar al goed zichtbaar aan de staat van de stoomopeningen.
Vlekken op de plaat na het reinigen vermijden
Na het schoonmaken wil je voorkomen dat je het strijkijzer direct op kleding gebruikt, zeker als je bakpoeder of een ander middel hebt gebruikt. Leg altijd eerst een stuk oud wit katoen of keukenpapier op de strijkplank en strijk daarover heen op middelhoge temperatuur. Eventuele resten van schoonmaakmiddelen worden zo op het papier of de doek overgedragen in plaats van op je kleding.
Controleer ook de stoomgaten visueel na elke reiniging. Als er gaten zijn die nog verstopt lijken, gebruik dan een houten tandenstoker of een plastic rietje om de opening voorzichtig vrij te maken. Metalen voorwerpen kunnen de coating rondom de gaten beschadigen. Bij Interieurrevue benadrukken we dat het oppervlak van een moderne strijkijzerplaat, of dat nu keramiek, titanium of roestvrij staal is, bij elke onderhoudsbeurt zorgvuldig behandeld moet worden om de glijdeigenschappen te behouden.
Hoe vaak schoonmaken je strijkijzer echt nodig heeft
De frequentie van reiniging hangt sterk af van hoe vaak je strijkt en welke stoffen je gebruikt. Strijk je dagelijks en regelmatig synthetische stoffen, dan is een lichte reiniging van de zoolplaat eens per week aan te raden. Gebruik je het strijkijzer alleen voor linnengoed en katoen, dan volstaat een grondige beurt eens per maand.
Een snel teken dat een reiniging nodig is, is weerstand tijdens het strijken. Een schone zoolplaat glijdt moeiteloos over stof. Zodra je merkt dat je meer kracht moet zetten, of dat er kleine bruine spikkels op lichte kleding verschijnen, is het moment voor onderhoud aangebroken. Wacht niet tot de aanslag zichtbaar dik is, want dan heb je aanzienlijk meer tijd en moeite nodig om de plaat volledig te herstellen.
Kleine vlekken die je direct na het strijken opmerkt, zijn het makkelijkst te verwijderen terwijl het ijzer nog licht warm is. Dat bespaart moeite en voorkomt dat resten verder inbranden bij de volgende gebruiksbeurt.


