aardbeien kweken

Zelf aardbeien kweken van begin tot oogst

Aardbeien kweken vraagt weinig ruimte maar wel de juiste aanpak. Met een goede bodemvoorbereiding, het juiste planttijdstip en wat regelmaat in het onderhoud staat er binnen een seizoen een flinke oogst klaar. Dit artikel legt stap voor stap uit hoe je dat doet, ook als je nog nooit een aardbeienplant in handen hebt gehad.

De juiste plek en bodem kiezen

Aardbeien houden van zon. Een plek met minstens zes uur direct zonlicht per dag geeft de zoetste vruchten en de meeste opbrengst. In de schaduw groeien de planten wel, maar de bessen blijven zuur en de kans op schimmel neemt toe.

De bodem mag niet te zwaar zijn. Kleigrond houdt te veel vocht vast, wat de wortels laat rotten. Zandgrond droogt juist te snel uit. Ideaal is een lichte, luchtige grond die water goed doorlaat maar toch voldoende vocht vasthoudt. Werk de grond voor het planten door met rijpe compost of wat turf om de structuur te verbeteren. Een zuurgraad tussen 5,5 en 6,5 is optimaal. Ligt de pH hoger, dan nemen de planten voedingsstoffen minder goed op. Een eenvoudige pH-meter of teststrips uit de tuincentrum geven snel uitsluitsel.

Vermijd plekken waar eerder aardappelen, tomaten of andere aardbeien hebben gestaan. Die gewassen laten dezelfde ziektes in de grond achter, en een nieuwe aanplant loopt meteen risico.

Wanneer aardbeien planten

Het planttijdstip bepaalt voor een groot deel hoe snel je kunt oogsten. Augustus en september zijn de beste maanden. Planten die in de herfst worden ingezet, hebben tijd om goed te wortelen voor de winter en bloeien het jaar erop al volop. Een voorjaarsaanplant in april of mei geeft ook resultaat, maar de eerste oogst is dan kleiner en later in het seizoen.

Bij Interieurrevue raden we aan om bij de keuze van het ras rekening te houden met het oogstmoment. Vroege rassen zoals Elsanta en Honeoye zijn al in juni rijp. Doordragers zoals Ostara en Evita blijven produceren tot in september. Wie de hele zomer wil plukken, combineert beide typen.

Aardbeien planten: zo doe je het

Zet de planten op een onderlinge afstand van 30 tot 40 centimeter. Rijen houd je 50 centimeter uit elkaar zodat er genoeg lucht en licht tussen de planten blijft. Dat remt schimmelziektes en maakt het plukken makkelijker.

Let bij het planten op de hartblaadjes, het kleine groeipunt midden in de plant. Die hoort precies op grondniveau te zitten, niet dieper en niet hoger. Te diep planten smoort de groei; te ondiep drogen de wortels uit. Druk de grond rondom de plant goed aan en geef meteen water.

Strooi na het planten een laag stro van drie tot vijf centimeter dik rondom de planten. Stro houdt vocht vast, remt onkruidgroei en zorgt er later voor dat de rijpende aardbeien niet in contact komen met natte grond. Dat laatste is de eenvoudigste manier om rotting te voorkomen zonder iets aan de watergift te hoeven aanpassen.

Water geven en bemesten

Aardbeien hebben regelmatig water nodig, zeker tijdens de bloei en het rijpen van de vruchten. Geef liever een keer per week een flinke beurt dan elke dag een beetje. Diep water geven stimuleert de wortels om dieper te groeien, waardoor de plant beter bestand is tegen droogte.

Geef in het voorjaar, wanneer de eerste nieuwe blaadjes verschijnen, een gift met een kaliumrijke meststof. Kalium bevordert de vruchtzetting en de smaak. Stikstof stimuleert blad maar ten koste van de oogst. Gebruik dus geen algemene groentemest in grote hoeveelheden. Een tweede lichte gift na de oogst helpt de plant energie op te slaan voor het volgende jaar.

Uitlopers gebruiken als nieuw plantmateriaal

Na de oogst stuurt elke aardbeienplant lange, dunne uitlopers uit. Aan het uiteinde van zo’n uitloper vormt zich een nieuwe plantje. Je kunt die uitlopers gratis gebruiken als nieuwe planten, wat flink scheelt ten opzichte van het kopen van nieuw plantmateriaal.

Druk het plantje aan het einde van de uitloper in een kleine pot gevuld met potgrond en zet die pot naast de moederplant. Na drie tot vier weken zijn de wortels voldoende ontwikkeld. Knip dan de verbinding met de moederplant door en zet het jonge plantje op zijn nieuwe plek. Selecteer uitlopers van de sterkste, gezondste planten voor het beste resultaat.

Aardbeien kweken in potten en bakken

Wie geen tuin heeft, hoeft het er niet bij te laten zitten. Aardbeien groeien prima in potten, balkonbakken of hangmanden. Gebruik een pot met een diameter van minstens 25 centimeter en zorg voor goede afvoergaten. Aardbeienpotten met meerdere openingen aan de zijkant bieden extra plantruimte en zorgen voor een mooie volle verschijning.

Potten drogen sneller uit dan volle grond, dus water geven vraagt meer aandacht. Controleer in warme periodes dagelijks of de grond nog vochtig is. Gebruik een speciale aardbeienvoeding of tomatenvoeding, want die bevat de juiste verhouding kalium en fosfaat. Een pot op een zonnig balkon of terras geeft verrassend goede resultaten, zelfs zonder vierkante meter grond.

Ziektes en plagen herkennen

Grijs schimmel, ook wel botrytis genoemd, is de meest voorkomende plaag bij aardbeien. De schimmel verschijnt als een grijzig dons op rijpende vruchten en verspreidt zich snel bij koel, vochtig weer. Goede luchtcirculatie tussen de planten en het verwijderen van aangetaste vruchten zijn de beste preventie.

Slakken zijn een ander probleem, vooral in natte zomers. Stro rondom de planten helpt al deels, maar in ernstige gevallen zet je aardbeienplanten tijdelijk hoger, bijvoorbeeld op een tafel of verhoogd bed. Aardbeiensnuitkevers leggen eitjes in de bloemknopjes, waardoor knoppen afvallen voor de bloei. Inspecteer de planten regelmatig en knijp aangetaste knoppen af.

Bij Interieurrevue benadrukken we dat gezonde planten op de juiste plek veel minder last hebben van ziektes dan zwakke planten op een ongeschikte plek. Een goede start is dus de beste vorm van preventie.

Het aardbeienbed vernieuwen

Na drie tot vier jaar neemt de opbrengst van een aardbeienbed sterk af. De planten raken uitgeput en gevoeliger voor ziektes. Vervang het bed dan volledig met jonge planten, bij voorkeur op een andere plek in de tuin. Gebruik het oude bed een paar jaar voor andere gewassen voordat je er opnieuw aardbeien inzet. Zo blijft de grond gezond en blijft de oogst de moeite waard.

Foto van Franca Visser
Franca Visser

Franca Visser schrijft over wonen met een praktische inslag en een scherp oog voor detail. Van interieur en doe-het-zelf tot tuin en onderhoud: ze behandelt uiteenlopende onderwerpen met dezelfde nieuwsgierigheid. Ze duikt het liefst in de keuzes die bepalen hoe fijn een ruimte aanvoelt, en vindt inspiratie net zo belangrijk als bruikbare informatie.