Een radiator verwijderen is een klus die de meeste mensen zelf aankunnen, mits je de stappen in de juiste volgorde uitvoert. Het gaat niet zozeer om technische kennis, maar om geduld en goede voorbereiding. Wie dat overslaat, staat al snel met water op de vloer.
Verstaan wat voor systeem je thuis hebt
Voordat je ook maar een sleutel oppakt, is het belangrijk om te weten hoe jouw verwarmingssysteem in elkaar zit. De meeste woningen in Nederland hebben een tweetroerig systeem, waarbij de aanvoer en retour via twee aparte leidingen lopen. Dat maakt afsluiting eenvoudig: elke radiator heeft twee kranen waarmee je hem volledig van het systeem kunt isoleren.
Bij een enkelroerig systeem loopt warm water door alle radiatoren in serie. Als je daar één radiator afsluit, kan de doorstroming voor de rest van het circuit in gevaar komen. In dat geval is professioneel advies verstandig voordat je begint. Bij Interieurrevue zien we dat mensen dit onderscheid vaak pas ontdekken als ze al halverwege de klus zijn, wat onnodige vertraging oplevert.
Benodigde gereedschappen en materialen
Een goede voorbereiding voorkomt meerdere tripjes naar de bouwmarkt. Zorg dat je dit bij de hand hebt voordat je begint.
- Verstelbare moersleutel of radiatortang
- Emmer van minstens 5 liter
- Absorberend materiaal of oude handdoeken
- Ontluchtingssleutel voor de radiatorkraan
- Dop- of blindmoeren voor de open leidingen
- Plakband of folie om de vloer te beschermen
Radiatorbeugels zitten vaak vast met schroeven in de muur. Als je de radiator definitief verwijdert, heb je ook een schroevendraaier of boormachine nodig om de beugels los te krijgen. Controleer vooraf of er ook pluggen in de muur zitten die je wilt hergebruiken of juist wilt vullen.
De radiator verwijderen in zeven stappen
Doorloop onderstaande stappen in volgorde. Sla er geen over, ook niet als een stap je overbodig lijkt. De volgorde is bepaald op basis van veiligheid en het voorkomen van lekkage.
- Zet de verwarming uit en laat het systeem volledig afkoelen. Wacht minimaal twee uur na het uitschakelen van de cv-ketel.
- Sluit de thermostaatkraan aan de voorkant van de radiator volledig af door hem helemaal dicht te draaien. Bij een thermostaatkraan draai je hem naar de laagste stand en zet je daarna de handmatige afsluiting dicht.
- Sluit de retourkraan aan de onderkant of achterkant van de radiator. Dit is vaak een afsluitkraan met een platte gleuf of een zeskant. Gebruik hiervoor een schroevendraaier of een inbussleutel.
- Zet een emmer onder de aansluitpunten en leg absorberend materiaal op de vloer rondom de radiator.
- Ontlucht de radiator met de ontluchtingssleutel. Open de ontluchtingsschroef langzaam totdat je lucht of water hoort. Dit verlaagt de druk in de radiator, waarna je de schroef weer sluit.
- Draai de koppelingen los aan beide aansluitpunten. Gebruik de moersleutel en houd de tegenmoer vast zodat de leiding niet meedraait. Vang het restwater op in de emmer.
- Til de radiator van de beugels. Radiatoren zijn zwaarder dan ze eruitzien, zeker grote stalen exemplaren. Vraag zo nodig iemand om mee te helpen tillen.
Wat te doen met de open leidingen
Als de radiator eenmaal los is, staan er twee open leidingen in de muur of op de vloer. Die mogen nooit open blijven staan, ook niet tijdelijk. Vuil, stof en insecten kunnen het systeem in komen, maar belangrijker is dat er restdruk in de leidingen kan opbouwen als de ketel opnieuw wordt gestart.
Sluit de leidingen af met passende doppen of blindmoeren. Die zijn verkrijgbaar per maat, dus meet de draadmaat van de aansluitingen op voordat je naar de bouwmarkt gaat. De meest voorkomende maten in Nederlandse woningen zijn ½ inch en ¾ inch. Draai de doppen stevig aan maar forceer niet, want te hard aandraaien beschadigt de schroefdraad van koperen leidingen.
Bij Interieurrevue adviseren we altijd om de ketel na het afdoppen kort te laten draaien en de aansluitingen te inspecteren op kleine lekkages. Doe dit terwijl het systeem nog koud is, zodat je snel kunt ingrijpen als er toch iets niet goed is afgedicht.
Muurbeugels verwijderen of laten zitten
De beugels waarop de radiator hing, zijn na verwijdering zichtbaar in de muur. Je kunt ze laten zitten als je een nieuwe radiator wilt plaatsen die dezelfde bevestigingspunten gebruikt. Controleer dan wel of de afstand tussen de beugels overeenkomt met de nieuwe radiator voordat je iets koopt.
Als je de beugels definitief verwijdert, houd dan rekening met de toestand van de muur erachter. Achter radiatoren zijn muren vaak wat verkleurd of beschadigd. Haal de pluggen eruit, vul de gaten met muurvuller en schuur ze glad na droging. Daarna kun je de muur schilderen of behangen. Wacht met schilderen totdat je zeker weet dat de leidingen definitief zijn afgesloten en er geen vochtige neerslag meer op de muur verschijnt.
Wanneer je beter een vakman kunt inschakelen
Er zijn situaties waarbij het slimmer is de klus niet zelf uit te voeren. Als de afsluitkranen van de radiator niet meer goed werken of vastgeroest zijn, kun je ze niet betrouwbaar afsluiten. Doorgaan zonder goede afsluiting betekent dat het systeem leeg moet worden gelaten voordat je verder kunt, en dat is een klus voor een loodgieter.
Ook bij radiatoren die direct op een collectief stooknet zijn aangesloten, zoals in bepaalde flatgebouwen, mag je niets zelf aanpassen zonder toestemming en begeleiding van de beheerder. De aansprakelijkheid bij schade kan in dat geval bij jou komen te liggen. Twijfel je over je eigen systeem, dan is een telefoontje naar een installateur goedkoper dan een waterschade.


